Metody terapeutyczne stosowane w przedszkolu

Podstawę merytoryczną pracy terapeutyczno – edukacyjnej w naszym przedszkolu stanowi podejście behawioralno – rozwojowe. W praktyce oznacza to działania dostarczające dziecku niezbędnych doświadczeń wpisujących się w naturalny proces rozwojowy po to, by wyrównywać deficyty w obszarach funkcjonowania zaburzonych ze względu na autyzm. Z przyjęcia powyższych założeń  wynika również wykorzystywanie w pracy terapeutycznej wielu różnych metod. Terapeuci prowadzący zajęcia posiadają doświadczenie i przygotowanie w zakresie różnych metod terapeutycznych wykorzystywanych w pracy z dziećmi z całościowymi zaburzeniami rozwoju. Poniżej znajduje się krótki opis metod w oparciu o które, pracuje nasza placówka:

1. Stosowana Analiza Zachowania (ang. Applied Behavior Analysis – ABA) jest nauką zajmującą się badaniem i wykorzystaniem praw uczenia do rozwiązywania społecznie istotnych problemów. W pracy codziennej w przedszkolu  stosuje się metodę uczenia incydentalnego, czyli aranżowane są sytuacje uczenia przy okazji codziennych aktywności dziecka. Podejście do ucznia oparte jest na systemie wzmocnień pozytywnych.  

Metody behawioralne wspomagają efektywność pracy z osobami z zaburzeniami rozwoju (np. autyzmem) i zaburzeniami zachowania. Głównym celem SAZ jest odpowiednia modyfikacja zachowań i ukierunkowanie ich w pożądany sposób. 

Analiza zachowania umożliwia:

– Spojrzenie na zachowanie z innej perspektywy

– Przerwanie błędnego koła zachowania

– Ocenę sytuacji

– Zrozumienie dlaczego takie same sytuacje się powtarzają

– Wymyślenie nowego rozwiązania

– Zauważenie zmiany zachowania

2. Program TEACCH jest to program terapii i edukacji dzieci z autyzmem oraz dzieci z zaburzeniami komunikacji.

Głównym celem programu TEACCH jest pomaganie im w osiągnięciu maksymalnej niezależności w wieku dorosłym. Chodzi tu o pomaganie im w zrozumieniu otaczającego je świata, nabyciu umiejętności komunikowania się, dzięki którym będą mogły rozumieć innych ludzi i dawaniu im na ile jest to możliwe niezbędnych kompetencji, które pozwolą na dokonywanie wyborów dotyczących ich własnego życia.

Programy edukacyjne podlegają częstym aktualizacjom, zgodnie z osiąganą dojrzałością i postępami robionymi przez dziecko, ponieważ nic nie jest w stanie przewidzieć zmian u dziecka, a wczesna ocena może okazać się mylna.

3. Metoda ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne

Zajęcia prowadzone metodą ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne pozwalają rozwijać świadomość własnego ciała i zaspokajać naturalne potrzeby aktywności fizycznej. Metoda Ruchu Rozwijającego stanowi narzędzie wspomagania rozwoju psychoruchowego dziecka i terapii zaburzeń tego rozwoju. Wspomaga nie tylko rozwój, ale także wyrównuje opóźnienie w sferze emocjonalnej i społecznej. Celem tych zajęć jest kształtowanie spontaniczności, poczucia bezpieczeństwa, akceptacji samego siebie, swojego ciała i odkrywanie własnych możliwości. Metodę można stosować indywidualnie – z jednym dzieckiem lub grupowo. Preferowane są jednak zajęcia grupowe, gdyż zapewniają one dziecku lepszy kontakt z dorosłymi lub innymi dziećmi.

4. Metoda Knillów oparta jest na programach aktywności – świadomość Ciała, Kontakt i Komunikacja, opracowanych przez Mariannę Knill, Christophera Knilla.

Programy aktywności Knillów rozwijają percepcje słuchowo- wzrokowo-ruchową. Pomagają zaznajomić dziecko z własnym schematem ciała, rozwijają kontakt społeczny, ruch, świadomość ciała oraz jego możliwości sprawcze (umiejętność kontroli ruchów), różne formy zabawy z partnerem.

5. Metoda Integracji Sensorycznej

Integracja sensoryczna jest procesem neurobiologicznym, dzięki któremu wrażenia sensoryczne (zmysłowe) płynące z otoczenia i własnego ciała mogą być użyte w celowym działaniu. Zmysły dostarczają informacji z całego ciała i otoczenia wokół nas. Mózg rejestruje, segreguje i przetwarza informacje otrzymywane ze zmysłów. Jeśli prawidłowo integruje informacje, stanowią one doświadczenia, będące podstawą procesu uczenia się. Prawidłowe funkcjonowanie dziecka, jego rozwój psychoruchowy jest zależne od rozwoju procesów integracji systemów zmysłowych: słuchowego, wzrokowego, dotykowego, prioprioceptywnego (dotyczącego czucia głębokiego, czyli czucia z mięśni i stawów), przedsionkowego (czyli zmysł równowagi), węchu i smaku. 

W przypadku gdy informacje pochodzące ze zmysłów napływają w sposób niewłaściwie zorganizowany, to funkcje układu nerwowego blokują się, co uwidacznia się w postaci problemów w życiu codziennym, a także w trudności z materiałem szkolnym, np. czytaniem, pisaniem, liczeniem. Trudności w przetwarzaniu wrażeń sensorycznych (zmysłowych) dotyczyć mogą: rejestracji, czyli odbierania bodźców, modulacji, czyli tolerancji zmian oraz trudności z prawidłową reakcją, jako odpowiedzią na bodźce.